O ouro na mitoloxía e na tradición oral
Un percorrido por textos da literatura e da tradición galega nos que o ouro aparece vencellado a tesouros, encantos, mouros e seres da imaxinación popular.
Lendo lendas, digo versos
No castelo onde moraba
entre mil veludos e ouro,
cóntannos as malas linguas
que o rei gardaba un tesouro.
Antonio García Teijeiro e Antonio Reigosa (2015): Lendo lendas, fago versos. Edicións Xerais de Galicia, Vigo, páx. 85.
A flor da auga
E dixo a miña avoa que saía unha pita con doce pitiños de ouro, que entraba e saía, entraba e saía.
Xosé Miranda e Antonio Reigosa (2006): A flor da auga. Lendas de encantos, mouros, seres e cidades mergulladas. Edicións Xerais de Galicia, Vigo, páx. 55.
Dicionario dos seres míticos de Galicia
Deseguido pasou un tren cargado de ouro, e o Demo, co seu uniforme militar, púxose a tocar unha gaita toda de ouro. Ai, como non houbera trato, os tesouros pasaban de largo.
Xoán R. Cuba, Xosé Miranda e Antonio Reigosa (1999): Dicionario dos seres míticos de Galicia. Edicións Xerais de Galicia, Vigo, páx. 109.
Pequena mitoloxía de Galicia
As vigas de ouro poden ser descubertas casualmente pola roda dun carro, pola rella dun arado ou a pata dunha cabra. Para proceder a desencantalas, hai que recorrer a expertos e desencantadores, igual ca no caso de calquera tesouro, ou usar a técnica de botar nun vaso de auga unha agulla e agardar que a punta nos oriente na dirección correcta.
Xoán R. Cuba, Xosé Miranda e Antonio Reigosa (2001): Pequena mitoloxía de Galicia. Edicións Xerais de Galicia, Vigo, páx. 15.
Guía ilustrada da Galicia invisible
Descubriuse porque unha vez pasou unha muller por alí, cando vivían os mouros, e viu como secaban un trigo dourado na eira máis alta do castro; e, como andou dicindo que os vira, aos mouros pareceulles mal que o dixera, abriuse un burato no chan e a muller foi saír á porta da igrexa de Santo Andrés de Teixido.
Antonio Reigosa (2010): Guía ilustrada da Galicia invisible. Edicións Xerais de Galicia, Vigo, páx. 37.
Da fala dos brañegos. Literatura oral do concello de Abadín
As asas de ouro de castro de Candia (Abadín)
Estaban rebando nun prado moita xente. Entonces, deixaron, chegou a hora de come-la comida, e deixaron así clavado, bueno, un azadón ou o que fora. Deixárono clavado na terra e marcharon comer. E cuando viñeron de comer e empezaron a traballar, viña diante a criada da casa, que era unha tal Firmina, que era a criada dos da Nogueira, e colleu o raño aquel con que estaban sachando e sachou e sacou as asas de ouro que están no Museo de Madrid. E a ela sempre lle oín que lle deran de regalo, bueno, daquela xa venderan as asas en cinco mil reás, daquela, e a ela que lle deran de regalo un pañuelo da cabeza.
Grupo Chaira (2004): Da fala dos brañegos. Litertura oral do concello de Abadín. Servizo de Publicacións da Deputación de Lugo, Lugo.